ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΠΟΥ ΔΙΑΚΡΙΘΗΚΑΝ ΣΤΗΝ
ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑ
Η θέση
και ο ρόλος της γυναίκας μέσα στην οικογένεια και την κοινωνία στο πέρασμα των
αιώνων διαρκώς αλλάζει άλλοτε προς το καλύτερο και άλλοτε όχι, αλλά διατηρεί
πάντα κάποια σταθερά χαρακτηριστικά: η κόρη, η αδερφή, η γυναίκα, η μάνα, η
νοικοκυρά, αυτή που πάντα πρέπει να δίνει λόγο και ενίοτε να μην έχει λόγο.Από
τα προϊστορικά ευρήματα, από την αρχή της εποχής που ονομάζεται πολιτισμένη,
βρίσκουμε τον άντρα και τη γυναίκα αντιμέτωπους. Η σχέση αυτή θέλει τον άντρα
κυρίαρχο και τη γυναίκα υποταγμένη μέσα στις χιλιάδες μορφές ατομικής και
κοινωνικής έκφρασης.
Στη νεολιθική εποχή, η γυναίκα
πρώτη κυριαρχεί στην κοινωνική ομάδα και τη γεωργοκτηνοτροφική οικονομική ζωή
στα πλαίσια μιας μητριαρχικά οργανωμένης κοινωνίας, ενώ στην Κρητο-μυκηναϊκή
περίοδο πρωτοστατεί όχι μόνο σε θρησκευτικές τελετές αλλά και σε ασχολίες μέσα
κι έξω από το σπίτι.
Η γυναίκα στους αρχαϊκούς και
κλασικούς χρόνους θεωρούνταν, βιολογικά και ψυχολογικά, πλάσμα που δεν είχε την
ικανότητα να ελέγξει τον εαυτό της και να αντισταθεί σε εξωτερικά ερεθίσματα.
Έπρεπε να είναι σεμνή, όμορφη και υγιής, προκειμένου να συμβιβάζεται με τα
πρότυπα μιας πατριαρχικής κοινωνίας, όπως ήταν η αρχαία ελληνική. Ακόμα και
στην τέχνη είναι δυνατόν να παρατηρήσει κανείς ότι από την αρχαϊκή περίοδο ως
και το τέλος περίπου της κλασικής περιόδου, όπου το θηλυκό κορμί
απελευθερώνεται, η γυναίκα -ιδιαίτερα στη γλυπτική- παρουσιάζεται ευπρεπώς
ενδεδυμένη, ενώ αποφεύγεται η έμφαση στα χαρακτηριστικά του φύλου.
Στην Αθήνα η πρώτη δυσκολία
που αντιμετωπίζει ένα νεογέννητο κορίτσι ήταν να του επιτραπεί να ζήσει.
Εξαρτιόνταν άμεσα από την απόφαση του πατέρα η έκθεση του νεογνού σε μια
ερημική περιοχή, καθώς η γέννηση ενός θηλυκού μέλους θεωρούνταν ανώφελο και
επιπρόσθετο έξοδο για τον οίκο, εφόσον μάλιστα σε ένα κατεξοχήν πατριαρχικό
σύστημα κληρονομιάς δεν είχε τη δυνατότητα να διατηρήσει το οικογενειακό όνομα
και συνεπώς τα οικογενειακά περιουσιακά στοιχεία. Στην αρχαιότητα, η γυναίκα
ήταν προορισμένη να φροντίζει το σπίτι και τα παιδιά. Η θέση της βρισκόταν στην
οικογένεια, κάτω από την κυριαρχία του άνδρα, χωρίς συμμετοχή στο δημόσιο βίο
και χωρίς δικαιώματα στην ανάπτυξη της προσωπικότητάς της και τη διεκδίκηση
μιας θέσης στην κοινωνία πέρα από τη θέση της μητέρας και συζύγου. Η θέση της
ήταν κατώτερη μέσα στην οικογένεια και κάτω από την εξουσία του άντρα- συζύγου
ή του πρωτότοκου γιου μετά το θάνατο του συζύγου ή κάποιου από τους συγγενείς
αδερφούς ή θείους.
Πριν από τον 8° αιώνα π.Χ. οι
γυναίκες όλων, ίσως, των τάξεων, δούλευαν στο σπίτι και στα χωράφια. Όσο πιο
ικανές για τη δουλειά ήταν, τόσο μεγαλύτερη ήταν η αξία τους, γι' αυτό και οι
πατέρες τους τις πουλούσαν στους συζύγους.
Αργότερα, στη δουλοκτητική
κοινωνία, η γυναίκα έπαψε να έχει ανάλογη αξία και οι όροι αντιστράφηκαν. Στην
αρχαία Ελλάδα και ιδιαίτερα στην Αττική, μοναδικός φορέας δικαιωμάτων
συμμετοχής στα κέντρα λήψης αποφάσεων για τα κοινά ήταν ο άνδρας.
ΟΠΩΣ ΟΜΩΣ ΣΕ ΟΛΟΥΣ ΤΟΥΣ ΚΑΝΟΝΕΣ ΥΠΑΡΧΟΥΝ
ΕΞΑΙΡΕΣΕΙΣ ΕΤΣΙ ΚΑΙ ΜΕΡΙΚΕΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΤΗΣ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑΣ ΞΕΧΩΡΙΣΑΝ, Η ΚΑΘΕΜΙΑ ΜΕ
ΤΟΝ ΔΙΚΟ ΤΗΣ ΤΡΟΠΟ.
1.ΑΥΤΟΚΡΑΤΕΙΡΕΣ
ΚΑΛΛΙΠΑΤΕΙΡΑ
Η Καλλιπάτειρα, κόρη του Ολυμπιονίκη Διαγόρα
του Ρόδιου, ήταν η πρώτη γυναίκα της αρχαιότητας που μπήκε μέσα σε αθλητικό
χώρο και παρακολούθησε τους αρχαίους Ολυμπιακούς Αγώνες. Οι κανονισμοί
απαγόρευαν την είσοδο και την παρακολούθηση των γυμνικών αγώνων για τις
γυναίκες, αλλιώς τιμωρούνταν σε θάνατο με κατακρήμνιση από το βραχώδες όρος
Τυπαίο. Η Καλλιπάτειρα, θέλοντας να θαυμάσει το γιο της Πεισίροδο που
αγωνιζόταν στην πάλη, πήρε την τόλμη και περιφρονώντας τη σχετική απαγόρευση
και την επαπειλούμενη ποινή, μεταμφιέστηκε σε γυμναστή όπου και εισήλθε και
παρακολούθησε τον αγώνα. Προδόθηκε όμως από τον υπέρμετρο και δικαιολογημένο
ενθουσιασμό της για τη νίκη του γιου της. Ωστόσο, δεν της επιβλήθηκε η θανατική
ποινή, καθώς η οικογένειά της είχε βγάλει σειρά Ολυμπιονικών.
ΘΕΟΦΑΝΩ
Η Θεοφανώ σκανδάλισε τους
ντόπιους αριστοκράτες, διότι φορούσε μεταξωτά και έκανε μπάνιο, σύμφωνα με τις
συνήθειες των Κωνσταντινουπολιτών: στην Κωνσταντινούπολη του 12ου αιώνα υπήρχαν
33 δημόσια λουτρά και, κατά μέσο όρο, οι Βυζαντινοί αριστοκράτες και αστοί,
λούζονταν σε αυτά 3 φορές την εβδομάδα. «Φριχτές» συνήθειες, που σύμφωνα με
όραμα μιας αυστηρής καθολικής γερμανίδας μοναχής, θα την έστελναν στην κόλαση.
Ενώ, η εξαδέλφη της Μαρία η Αργυρή που παντρεύτηκε στη Βενετία αντιμετώπισε
αντίστοιχες δυσκολίες, επειδή εισήγαγε τη χρήση του πιρουνιού.
Παρόλο τον κοινωνικό αποκλεισμό και τις δυσκολίες που αντιμετώπιζαν οι
γυναίκες στην καθημερινή τους ζωή, συναντούμε πολλές φωτισμένες γυναίκες με
ευρύτατη πνευματική καλλιέργεια, όπως η Υπατία στην Αλεξάνδρεια, φαινόμενο
μοναδικό γυναίκας με πανεπιστημιακή μόρφωση, η Πουλχερία, αδελφή του Θεοδοσίου
του Β΄ κι η σύζυγός του Αθηναΐδα – Ευδοκία, κόρη του Αθηναίου φιλοσόφου
Λεοντίου, η οποία συνετέλεσε στη σύνταξη του «Θεοδοσιανού κώδικα», η ποιήτρια
Κασσιανή, σπουδαία υμνωδός της ορθόδοξης Εκκλησίας, η μεγάλη ιστορικός Άννα
Κομνηνή, συγγραφέας του ιστορικού έργου «Αλεξιάς», όπου εξιστορεί τα συμβάντα
κατά τη διάρκεια της βασιλείας του πατέρα της Αλεξίου Α΄ του Κομνηνού. Ήταν
επίσης, ερασιτέχνης γιατρός και γνώριζε τόσα πολλά για την ιατρική, όσα κι ένας
επαγγελματίας γιατρός. Διάσημες για τη μόρφωσή τους ήταν οι κόρες του
Κωνσταντίνου του Ζ΄ του Πορφυρογέννητου, και η Ειρήνη, κόρη του μεγάλου
Λογοθέτη Μετοχίτη. Πρέπει ακόμα ν’ αναφέρουμε την ανιψιά του αυτοκράτορα Μιχαήλ
Η΄ του Παλαιολόγου, Θεοδώρα Ραούλαινα Παλαιολογίνα που κατείχε πολλούς κώδικες
με έργα αρχαίων Ελλήνων συγγραφέων, ορισμένους από τους οποίους είχε αντιγράψει
η ίδια. Πολλές γυναίκες στο Βυζάντιο είχαν γνώσεις Ιατρικής κι εργάζονταν
κυρίως, στα γυναικεία τμήματα των νοσοκομείων, όπου είχαν ίση θέση δίπλα στους
άνδρες συναδέλφους τους.
ΑΝΝΑ Η ΚΟΜΝΗΝΗ
2. ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΕΣ
ΤΥΜΙΧΑ
Γυναίκα του Μυλλίου , από τον Κρότωνα , αλλά
Σπαρτιάτισσα στην καταγωγή ( σύμφωνα με τον Διογένη Λαέρτιο ), ήταν μέλος της
πυθαγόρειας κοινότητας (5ος αι. π.Χ.). Ο Ιάμβλιχος αναφέρει ένα σύγγραμμά της
για τον ήχο.
ΑΓΛΑΟΝΙΚΗ
Αναφερόμενη από τον Πλούταρχο ως Αγανίκη (5ος αι. π.Χ.), ήταν μια αρχαία
Ελληνίδα αστρονόμος (η πρώτη χρονολογικά γυναίκα αστρονόμος της αρχαίας
Ελλάδας) από τη Θεσσαλία. Ήταν διάσημη για την ικανότητά της να προβλέπει τις
εκλείψεις Ηλίου με ακρίβεια ώρας, κάτι παρόμοιο δηλαδή με τον περίπου σύγχρονό
της Θαλή, πράγμα που προδίνει μια παραπέρα γνώση στη Μαθηματική Αστρονομία σε
σχέση με τους Βαβυλώνιους αστρονόμους.
Ο κρατήρας Αγλαονίκη στο νότιο ημισφαίριο της
Αφροδίτης, που έχει διάμετρο 64 km, ονομάσθηκε έτσι προς τιμή της αρχαίας αυτής
αστρονόμου.
ΑΓΝΟΔΙΚΗ
Η Αγνοδίκη φέρεται ως η πρώτη καταγεγραμμένη
στη παγκόσμια ιστορία γυναίκα που άσκησε επίσημα το επάγγελμα της μαίας.
Έζησε
στην αρχαία Αθήνα κατά τον 4ο π.Χ. αιώνα. Μέχρι των ημερών της οι νόμοι της Πολιτείας
απαγόρευαν την άσκηση του ιατρικού επαγγέλματος από μέρους των δούλων,
ιδιαίτερα δε από μέρους των γυναικών έστω και ελεύθερων. Λόγω δε των
απαγορευτικών εκείνων νόμων πολλές γυναίκες ντρέπονταν να καλούν ιατρούς,
άνδρες, όταν ασθενούσαν ακόμη και κατά τους τοκετούς, με συνέπεια να πεθαίνουν
σε μεγάλο βαθμό οι επίτοκοι.
Η
Αγνοδίκη τότε, φορώντας ανδρικά ενδύματα, παρουσιάστηκε ως νεαρός σπουδαστής
και φοίτησε ιατρική πλησίον του περίφημου ιατρού της αρχαιότητας Ηρόφιλου όπου και εκπαιδεύτηκε στην ιατρική και
μάλιστα με ειδίκευση στη γυναικολογία σημειώνοντας εκπληκτικές επιτυχίες, αν
συνυπολογιστεί πως ήταν και η μόνη στην τότε Αθήνα, εμπιστευόμενη το μυστικό
της στις πελάτισσές της.
ΛΑΣΘΕΝΙΑ
Σπούδασε ντυμένη ως άνδρας στην Ακαδημία
Πλάτωνος, έγινε σύντροφος του Σπευσίππου και της αποδίδεται ο ορισμός της σφ
αίρας (4ος αι. π.Χ.).Η Λασθενία από την
Αρκαδία είχε μελετήσει τα έργα του Πλάτωνος και ήλθε στην Ακαδημία (του
Πλάτωνος) για να σπουδάσει μαθηματικά και φιλοσοφία. Μετά τον θάνατο του
Πλάτωνος συνέχισε τις σπουδές της κοντά στον ανιψιό του Σπεύσιππο. Αργότερα
έγινε και αυτή φιλόσοφος και σύντροφος του Σπευσίππου.
ΑΡΙΓΝΩΤΗ
Φιλόσοφος,
συγγραφέας, μαθηματικός από την Σάμο. Ο Πορφύριος την αναφέρει ως θυγατέρα του
Πυθαγόρου. Η Αριγνώτη έγραψε πολλά φιλοσοφικά έργα και μαθηματικό βιβλίο με
τίτλο “ΠΕΡΙ ΑΡΙΘΜΩΝ” που χάθηκε. ΑΡΙΓΝΩΤΗ (6ος π.Χ. αιώνας). Φιλόσοφος,
συγγραφέας, μαθηματικός από την Σάμο. Ο Πορφύριος την αναφέρει ως θυγατέρα του Πυθαγόρου.
“ΑΛΛΟΙ ΔΕ ΕΚ ΘΕΑΝΟΥΣ…ΥΙΟΝ ΤΗΛΑΥΓΗ ΠΥΘΑΓΟΡΟΥ ΑΝΑΓΡΑΦΟΥΣΙ ΚΑΙ ΘΥΓΑΤΕΡΑΝ ΜΥΙΑΝ, ΟΙ
ΔΕ ΚΑΙ ΑΡΙΓΝΩΤΗΝ”.
Ο ΤΡΟΠΟΣ ΠΟΥ ΑΥΤΕΣ ΟΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΕΠΗΡΕΆΖΟΥΝ
ΤΗΝ ΣΚΕΨΗ , ΤΗΝ ΒΟΥΛΗΣΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΔΥΝΑΜΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΘΗΛΥΚΟΥ ΦΥΛΟΥ ΚΑΙ ΟΧΙ ΜΟΝΟ,
ΕΙΝΑΙ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΜΟΝΑΔΙΚΟΣ ΚΑΙ ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΣΗΜΑΝΤΙΚΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΔΥΟ
ΦΥΛΩΝ ΑΛΛΑ ΚΑΙ ΤΩΝ ΙΣΩΝ ΕΥΚΑΙΡΙΩΝ ΠΟΥ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΔΙΝΟΝΤΑΙ ΣΕ ΚΑΘΕ ΚΟΡΙΤΣΙ,
ΚΟΠΕΛΑ , ΓΥΝΑΙΚΑ ΣΤΗΝ ΣΗΜΕΡΙΝΗ ΕΠΟΧΗ. ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΚΑΙ ΑΛΛΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΤΗΣ
ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑΣ ΠΟΥ ΦΗΜΊΖΟΝΤΑΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΔΙΑΙΤΕΡΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ ΤΟΥΣ ΟΜΩΣ ΟΙ
ΠΑΡΑΠΑΝΩ ΚΥΡΙΕΣ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΕΊΔΩΛΟ ΠΟΥ ΚΑΘΕ ΓΥΝΑΙΚΑ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ ΝΑ ΑΚΟΛΟΥΘΕΙ ΓΙΑ ΝΑ
ΠΡΑΓΜΑΤΟΠΟΙΗΣΕΙ ΚΑΘΕ ΕΠΙΘΥΜΙΑ ΚΑΙ ΟΝΕΙΡΟ ΤΗΣ.
ΠΗΓΕΣ
ΚΑΙ ΕΠΙΣΗΣ ΔΑΝΕΊΣΤΗΚΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΟ
WIKIPEDIA